Lãi suất là gì? Các loại lãi suất thường gặp

Lãi suất (tiếng anh: Interest Rate) là tỉ lệ phần trăm người vay trả cho người mà họ vay tiền trong một khoảng thời gian nhất định (1 ngày, 1 tháng, 1 năm). Giá trị sử dụng của khoản vay là khả năng mang lại lợi nhuận cho người cho vay. Hãy cùng TLC tìm hiểu về lãi suất trong bài viết dưới đây bạn nhé!

Khác với các loại giá cả khác trên thị trường, lãi suất thường được tính theo phần trăm của khoảng vay chứ không phải một con số tuyệt đối.


Ví dụ: Lãi suất ngân hàng Vietcombank 7 ngày 0,2%.


1. Ý nghĩa của lãi suất với nền kinh tế


Lãi suất được xem là công cụ quan trọng của chính sách tiền tệ quốc gia và được tính tới khi xử lý các biến số liên quan đến:

  • Đầu tư.

  • Lạm phát.

  • Thất nghiệp.

Lãi suất vay sẽ giảm khi các ngân hàng trung ương hoặc ngân hàng dự trữ của các nước muốn tăng cường đầu tư nước ngoài và tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, việc ngân hàng Trung ương để lãi suất quá thấp có thể dẫn đến tình trạng ”bong bóng nền kinh tế” do các nhà đầu tư vay tiền đổ vào 2 thị trường chính đó là chứng khoán và bất động sản.


Gần đây nhất, là 2 quả bóng bị vỡ và gây ra suy thoái toàn cầu:

  • Thập niên mất mát Nhật Bản (1991-2000): cuộc khủng hoảng diễn ra đầu năm 1991 làm cho tốc độ tăng trưởng GDP của quốc gia này chỉ đạt 0,5 %.

  • Bong bóng nhà ở Mỹ vỡ tung năm 2007: bất nguồn từ sự đổ vỡ hàng loạt ngân hàng, đói tín dụng, chứng khoán sụt giá và lạm phát.


2. 5 nhóm lãi suất cơ bản


Có rất nhiều loại lãi suất khác nhau, tuy nhiên có thể phân loại lãi suất 5 loại cơ bản sau đây


Dựa vào tính chất khoản vay


Dựa vào tính chất khoản vay, người ta sẽ chia lãi suất thành các loại cơ bản sau: lãi suất tiền gửi, lãi suất tín dụng ngân hàng, lãi suất chiết khấu, lãi suất tái chiết khấu, lãi suất ngân hàng và lãi suất cơ bản. Từng khái niệm sẽ được Top Kinh Doanh chia sẻ chi tiết dưới đây:


Lãi suất tiền gửi ngân hàng

Lãi suất tiền gửi ngân hàng là lãi suất ngân hàng trả cho khoản tiền mà khách hàng gửi vào. Lãi suất ngân hàng có nhiều mực khác nhau tùy thuộc vào loại tiền (Việt Nam Đồng, Đô la Mỹ, Euro…), thời hạn gửi (1 tháng, 6 tháng, 1 năm…) và số tiền gửi (1 tỷ, 10 tỷ, 100 tỷ)…

Lãi suất tín dụng ngân hàng

Lãi suất tín dụng ngân hàng là lãi suất mà người đi vay (khách hàng) trả cho ngân hàng khi thực hiện một khoản vay. Lãi suất tín dụng ngân hàng cũng tuy thuộc vào loại hình vay (tín dụng, trả góp, thương mại, sản xuất…), mức độ quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng (khách hàng thường xuyên, VIP…) và thỏa thuận 2 bên.


Lãi suất chiết khấu

Lãi suất chiết khấu là lãi suất mà ngân hàng Nhà nước (hay ngân hàng Trung Ương, Cục dự trữ) đánh vào các khoản cho vay để đáp ứng nhu cầu tiền mặt ngắn hạn hoặc bất thường của các ngân hàng thương mại.


Lãi suất tái chiết khấu

Lãi suất tái chiết khấu là mức lãi suất do ngân hàng Trung ương quyết định dựa vào mục tiêu của chính sách tiền tệ trong từng điểm nhất định và chiều hướng biến động lãi suất trên thị trường liên ngân hàng.


Chính vì hoạt động tái chiết khấu “bơm” tiền cho các ngân hàng thương mại nên thông thường lãi suất tái chiết khấu < lãi suất chiết khấu. Nhưng khi cần kiểm soát lạm phát hoặc phạt các ngân hàng thương mại vi phạm về thanh toán thì ngân hàng trung ương sẽ ấn định lãi suất tái chiết khấu > lãi suất chiết khấu của ngân hàng thương mại.


Lãi suất liên ngân hàng

Lãi suất liên ngân hàng là lãi suất mà các ngân hàng áp dụng khi cho nhau vay trên thị trường và nó được hình thành qua mối quan hệ cung vốn vay trên thị trường và chịu sự phi phối bởi lãi suất cho các ngân hàng trung gian vay của ngân hàng trung ương.


Lãi suất cơ bản

Lãi suất cơ bản là lãi suất được các ngân hàng thương mại làm cơ sở để đưa ra mức lãi suất kinh doanh của mình. Lãi suất cơ bản ở các quốc gia là khác nhau tùy thuộc vào nhiều yếu tố như:


  • Do ngân hàng trung ương ấn định: như ở Nhật mức lãi suất cho vay rất thấp.

  • Dựa vào tình hình hoạt động cụ thể của ngân hàng thương mại: như ở Anh, Mỹ, Úc đó là mức lãi suất áp dụng cho khách hàng có mức độ rủi ro thấp nhất.

  • Căn cứ vào mức lãi suất cơ bản của một số